vrijdag, 22 april 2005 00:00 Laatst aangepast op dinsdag, 04 november 2008 13:55 Geschreven door Administrator

• Indonesië: 126.915 doden, 37.063 vermisten en 400.062 ontheemden.
• Sri Lanka: 31.147 doden, 4.115 vermisten, 519.063 ontheemden en 480.000 daklozen.
• India: 10.749 doden, 5.640 vermisten, 647.599 ontheemden en 20.000 daklozen.
• Thailand: 5.395 doden, 2.932 vermisten, geen cijfers over ontheemden of daklozen.
• Myanmar: 61 doden, 10 vermisten en 3.200 daklozen.
• Maleisië: 68 doden, 12 vermisten en 4.296 daklozen.
• Oost-Afrika (Kenia, Somalië, Tanzania, Madagascar en de Seychellen): 312 doden, 158 vermisten en 2.320 ontheemden.

De evoluerende statistieken zijn wekelijks aanleiding tot aangepaste situatierapporten van het Internationale Rode Kruis. De cijfers benadrukken niet alleen de omvang van de ramp en de uitdaging voor de wederopbouw van de landen, ze zijn ook een voortdurende aanmaning voor de hulpverleners van de aanwezige ngo’s om te streven naar oplossingen en om zich in te zetten voor het lot van de overlevenden, de gekwetsten, de ontheemden en de daklozen.

In de loop van de vier maanden na de ramp heeft deze inzet zich concreet vertaald in planning en uitvoering van diverse activiteiten en operaties ten gunste van de slachtoffers. In wat volgt zullen enkele acties van de leden van het Belgisch Consortium voor Noodhulpsituaties toegelicht worden, evenals de uitdagingen en oplossingen.
Na de onmiddellijke hulpverlening tijdens de acute noodsituatie, zijn de operaties van de hulpverleningsorganisaties geëvolueerd naar een fase van herstel. De operaties van de leden van het Consortium situeren zich op drie niveaus:

• herstel van mogelijkheden tot levensonderhoud;
• herstel en heropbouw van woningen;
• en herstel van structuren voor gezondheidsvoorziening en onderwijs.

Ook al zijn de meeste ngo’s actief op verschillende niveaus - sommige zelfs op alle drie - toch komt in deze uiteenzetting slechts één niveau per ngo aan bod.

Herstel van mogelijkheden tot levensonderhoud

Om een verslechtering van de levensvoorwaarden van de slachtoffers tegen te gaan, is het belangrijk dat zij snel genezen van de psychosociale trauma’s en dat ze zo snel mogelijk opnieuw een economische onafhankelijkheid verwerven op het vlak van elementaire goederen en behoeften.

Hiertoe hanteert Oxfam Solidariteit in Indonesië de methode waarbij getroffen gemeenschappen ingezet worden bij werken die in het belang zijn van de totaliteit van de eigen gemeenschap. Concreet gaat het om de ruiming van puin en vuilnis, kleine infrastructuurwerken, de aanleg van sanitaire voorzieningen, maar ook om herstellingen aan woningen en irrigatiesystemen. In ruil voor de gepresteerde arbeid krijgen de mensen (ruim 14.000) een vergoeding van ongeveer drie euro per dag. Met het zelf verworven inkomen kunnen ze sneller zelf aan hun basisbehoeften voldoen. Bovendien wordt op die manier een stimulans gegeven aan de lokale economie.

Een moeilijkheid is echter dat er méér kandidaten zijn dan er werk is. Daarom was het overleg met de gemeenschapsleiders essentieel, onder meer om een lijst van de begunstigden op te stellen. Bovendien werd een beurtrol ingevoerd.

In Sri Lanka (Beruwala) legt Croix Rouge de Belgique Communauté Francophone zich toe op het verlenen van psychosociale bijstand. Dankzij professionele ondersteuning van de hulpverleners leren de slachtoffers – bijvoorbeeld zij die machteloos moesten toezien hoe hun geliefden omkwamen in het geweld van de zee – hun trauma te verwerken. Dit zal hen stimuleren om sneller weer actief te worden op sociaal-economisch vlak.
Omdat deze thematiek in Sri Lanka nog te weinig gekend is, was het aanvankelijk erg moeilijk om voldoende opgeleide mensen te vinden voor psychosociale hulpverlening. Inmiddels worden er basisopleidingen gegeven aan de vrijwilligers van het Sri Lankaanse Rode Kruis, die vervolgens binnen hun gemeenschap kunnen werken.

Herstel en heropbouw van woningen

De eerder aangehaalde cijfers bewijzen het belang van herstellingswerken en de reconstructie van huizen.

Zowel Caritas International als Rode Kruis-Vlaanderen zijn op dit terrein actief in Sri Lanka.
Alleen al omwille van de omvang van de ramp botsen de planning en de uitvoering van dergelijke projecten natuurlijk op heel wat moeilijkheden. Deze hindernissen hebben niet alleen te maken met plaatselijke wetgeving (eigendomsrecht, de buffer van 100 m langs de kuststrook, enzovoort), maar ook met de bekommernis van de leden van het Consortium om te kiezen voor duurzame oplossingen door bijvoorbeeld bouwgronden te weigeren die vervuild of te zeer geïsoleerd zijn. Om deze moeilijkheden aan te pakken, wordt niet alleen continu overlegd met de overheid, maar worden ook de betrokken gemeenschappen en begunstigden van bij de planning actief betrokken via overlegvergaderingen. Na een uitgebreide selectieprocedure zal Caritas de nodige toelatingen aanvragen bij de overheden. Indien geen toelating verkregen wordt, zal de hulpbehoevende toch een tijdelijk maar kwaliteitsvol onderdak krijgen.
Dat de bouwactiviteiten zullen leiden tot algemene prijsstijgingen staat buiten kijf. Daarom voorziet het Rode Kruis in de gezamenlijke aankoop van bouwmaterialen, om zo betere prijzen en voorwaarden te bedingen op de markt.

Herstel van structuren voor gezondheidsvoorziening en onderwijs

Ten slotte zijn ook onderwijs en gezondheid minstens even belangrijk om het gewone leven te hervatten.

Handicap International verleent steun aan de gezondheidsstructuren, maar wil ook de situatie van de mensen met een handicap verbeteren. Als spreekbuis van de mensen met een handicap zal Handicap International intensief pleiten dat de overheden daarmee rekening houden bij de reconstructieplanning.
In Indonesië is er slechts één school voor orthopedisten. Het opleidingsniveau ervan situeert zich helemaal onderaan de internationale standaarden. Bovendien is er een nijpend tekort aan orthopedisten. Er zal op langere termijn gestreefd worden naar het opwaarderen van het opleidingscurriculum van de school in Indonesië. Op korte termijn zullen opleidingen gegeven worden aan studenten kinesitherapie in Banda Aceh.
Kort na de ramp werden de scholen geconfronteerd met een groot dilemma: vele ontheemden vonden er immers een voorlopig onderdak. Unicef hielp in deze complexe realiteit zoeken naar een oplossing, opdat de 200.000 kinderen in Sri Lanka zo snel mogelijk weer naar school zouden kunnen. Dat is niet alleen noodzakelijk voor het herstel van de normale levensomstandigheden, maar ook voor de verwerking van psychologische trauma’s.
Zodra de daklozen over een ander tijdelijk onderkomen konden beschikken, werd werk gemaakt van het herstel van scholen en de inrichting van sanitaire voorzieningen en toiletten. Waar aan de daklozen geen alternatief buiten de school kon worden geboden, werden door Unicef tijdelijke scholen gebouwd. In die scholen werden kant-en-klare schoolkits, met lesmateriaal voor 80 leerlingen, verdeeld.

Al deze activiteiten dienen slechts als voorbeeld van wat de leden van het Consortium realiseren en plannen in de landen die getroffen werden door de tsunami. Het Consortium verwijst graag naar de fiches in de persmap voor een volledig overzicht van de interventiedomeinen van de verschillende ngo’s.